برند ودکای آمریکایی Svedka تبلیغ سوپربول ۲۰۲۶ را با AI ساخت. حالا ۵۰۰ هزار دلار گذاشته تا هر کسی تبلیغ بعدی را بسازد. دسته‌بندی محصول برای ما مهم نیست؛ سازوکار مهم است. برند کار را نداد، فقط ساختش را باز کرد: محصول، قانون و تصمیم آخر هنوز دست خودش است.
۵۰۰ هزار دلار برای ۱۵ ثانیهٔ ساخت مخاطب
Svedka از مخاطب آمریکایی بالای ۲۱ سال یک فیلم ۱۵ ثانیه‌ای می‌خواهد. ثبت آثار از ۱۱ آبان تا ۱۰ آذر باز است. برنده ۵۰۰ هزار دلار می‌گیرد و فیلمش ممکن است تبلیغ رسمی سوپربول ۲۵ بهمن شود. برند یک بستهٔ رایگان با تصویر محصول می‌دهد و نشان دادن محصول را «غیرقابل مذاکره» می‌داند. کار با رویکرد AI هم پذیرفته می‌شود (اطلاعیهٔ Svedka، ۱۱ آبان). Adweek آن تبلیغ AI را «دوقطبی‌کننده» خوانده (Adweek) و برند عددی از شرکت‌کننده‌ها نداده (ContentGrip، ۱۲ آبان).
برداشت من: شرکت در این مسابقه فقط برای آمریکایی‌هاست، ولی بریفش را می‌شود دزدید. یک محصول، یک مدت، یک بستهٔ تصویر تأییدشده؛ بقیه آزاد. در تبلیغ سه‌بعدی تافی فستیوال بخشی از کارم برگهٔ محصول بود و همان برگه هر شات را درست نگه داشت. سختی کار داوری است. من ۶۰ تا ۷۰ درصد برداشت‌های خودم را رد می‌کنم؛ در مسابقهٔ عمومی کسی در برند باید همین کار را با حجم چند برابر بکند. ظاهر «خانگی» هم مجانی نیست. چالش تاینی شبیه گوشی روی سه‌پایه است، ولی همهٔ ۲۷ ثانیه‌اش را نوشته‌ام. اطلاعیه نگفته مالکیت آثار با کیست؛ پس اگر این قالب را برمی‌داری، اول متن قوانینش را بخوان.
دادگاه و یک سؤال: مجوز آموزش AI عملی است؟
در پرونده‌های تجمیع‌شده علیه OpenAI و Microsoft، دو طرف از قاضی سیدنی استاین خواسته‌اند بدون محاکمه دربارهٔ استفادهٔ منصفانه تصمیم بگیرد. SAG-AFTRA، WGA و AFM در ۷ آبان با معافیت کلی مخالفت کردند. نُه گروه موسیقی به رهبری RIAA در ۸ آبان قراردادهای Udio، Suno، KLAY و ElevenLabs را نشانهٔ وجود بازار مجوز دانستند. گروهی که کیت بلانشت از بنیان‌گذارانش است، همراه CAA، از دادگاه خواسته بررسی کند آیا حقوق را می‌شود در مقیاس بزرگ گرفت (Music Business Worldwide، ۱۱ آبان). جدا از این، نیویورک‌تایمز روز دوشنبه از Brave شکایت کرد؛ با این ادعا که محتوا را با خزنده‌ای ناشناس برداشته و به شرکت‌های AI فروخته و ناشران نمی‌توانند جلویش را بگیرند (TechCrunch، ۱۱ آبان).
برداشت من: هنوز حکمی نیست و این‌ها ادعاست، نه یافتهٔ دادگاه. کار ما کوچک‌تر است: از هر ابزار بپرس صدا و موسیقی‌اش پشت کدام مجوز است و جواب را مکتوب نگه دار. موسیقی تافی فستیوال را با کد ساختم، پس چیزی برای گرفتن مجوز نبود؛ آن خط robots.txt دوشنبه هم فقط به خزنده‌ای می‌رسد که خودش را معرفی کند.
آواتار ساده‌تر شد، پس گرفتنش سخت‌تر
Higgsfield ابزار Shorts را ۱۲ آبان عرضه کرد: ریل عمودی ۱۰ ثانیه تا ۲ دقیقه با مجری آواتار، و حرکت از یک ویدیوی مرجع (تغییرات Higgsfield، ۱۲ آبان). در Gemini هم حالا می‌شود آواتار را با جیمیل به دیگری داد و در پرامپت تگ کرد (Digital Trends، ۸ آبان). این قابلیت فقط انگلیسی است و گرفتن دسترسی چیزهای ساخته‌شده را پاک نمی‌کند (راهنمای گوگل). گوگل می‌گوید روی آنچه طرف مقابل می‌سازد کنترلی نداری (صفحهٔ حریم خصوصی Gemini).
برداشت من: قرارداد در همین یک جمله است. آواتار چهرهٔ برند را روی حساب شخصی نگذار. اگر چهرهٔ مجری وارد این ابزارها می‌شود، باید نوشته باشد دسترسی با کیست، کی تمام می‌شود و با فایل‌های ساخته‌شده چه می‌شود. برای ما یک لایهٔ دیگر هم هست: Gemini از ایران با VPN باز می‌شود و حسابی که با VPN کار می‌کند جای چهرهٔ کسی نیست. در خیلی از فیلم‌هایم شخصیت‌ها را خودم طراحی می‌کنم؛ یکی از دلیل‌هایش همین است که کسی لازم نیست چهره‌اش را امضا کند.
امروز چه می‌کنم
نسخهٔ یک‌صفحه‌ای همین بسته را برای تیمت بنویس: عکس تأییدشدهٔ بسته‌بندی، سه خط قرمز، و مالکیت خروجی با کیست. اگر آژانس یا فریلنسر نمی‌تواند با همین یک صفحه کار کند، اول صفحه را درست کن. اگر فیلمی از رویش می‌خواهی، شات‌به‌شات کارگردانی‌اش می‌کنم.
منابع
- Svedka / Sazerac از طریق PR Newswire — چالش ساخت تبلیغ سوپربول، ۱۱ آبان ۱۴۰۵ — prnewswire.com
- Adweek — Svedka تبلیغ بعدی را به مخاطب می‌سپارد، آبان ۱۴۰۵ — adweek.com
- ContentGrip — دعوت Svedka از مخاطب، ۱۲ آبان ۱۴۰۵ — contentgrip.com
- Music Business Worldwide — لوایح مجوز AI در پروندهٔ OpenAI، ۱۱ آبان ۱۴۰۵ — musicbusinessworldwide.com
- TechCrunch — شکایت نیویورک‌تایمز از Brave، ۱۱ آبان ۱۴۰۵ — techcrunch.com
- Higgsfield — فهرست تغییرات، Shorts، ۱۲ آبان ۱۴۰۵ — higgsfield.ai
- Digital Trends — آواتارهای Gemini، ۸ آبان ۱۴۰۵ — digitaltrends.com
- گوگل — ساخت و استفاده از آواتار در Gemini، خوانده‌شده در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ — support.google.com
- گوگل — صفحهٔ حریم خصوصی Gemini، خوانده‌شده در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ — support.google.com