در یک روزِ گذشته خبرِ تازه‌ای برای کارِ تبلیغاتی نیامد. اما چیزی هست که مستقیم به جیب و ددلاینت می‌خورد: دو مدلی که خیلی از سرویس‌های تصویر و ویدیو صدا می‌زنند، تا ده روزِ دیگر از API بیرون می‌روند. گوگل پنج‌شنبه ۳۰ مهر را زودترین تاریخِ خاموشیِ پیش‌نمایش‌های Veo 3.1 گذاشته و OpenAI جمعه ۱ آبان gpt-image-1 را خاموش می‌کند. بیشترِ ما در ایران این مدل‌ها را مستقیم صدا نمی‌زنیم؛ از طریقِ ربات‌های تلگرام و سایت‌هایی که اشتراک می‌فروشند به آن‌ها می‌رسیم. همین‌جاست که خطر بیشتر است.
ویدیو: پیش‌نمایش‌های Veo 3.1 از ۳۰ مهر
جدولِ مدل‌های در حالِ بازنشستگیِ Gemini API چهار شناسه را برای ۳۰ مهر ۱۴۰۵ آورده: veo-3.1-generate-preview، veo-3.1-fast-generate-preview، veo-3.1-lite-generate-preview و gemini-omni-flash-preview. جایگزین gemini-omni-1.1-flash است (صفحهٔ بازنشستگیِ Gemini API، بررسی ۲۱ مهر). گوگل می‌گوید این‌ها زودترین تاریخِ ممکن‌اند. خودِ جایگزین هم در صفحهٔ مدل‌ها «پیش‌نمایش» است: ساخت و ویرایش و ادامه دادنِ ویدیو با صدای همراه (صفحهٔ مدل‌های Gemini API).
برداشت من: اگر برای ویدیو به رباتی پول می‌دهی که می‌گوید Veo دارد، همین امروز بپرس بعد از ۳۰ مهر چه مدلی پشتش است. سرویس‌های واسطه معمولاً بی‌سروصدا مدل را عوض می‌کنند و اسمِ دکمه همان می‌ماند. این بار اول هم نیست: API ویدیوی Sora دوم مهر بسته شد و همان موقع نوشتم که فهرستِ نماها نباید به یک مدل گره بخورد. خطرِ اصلی قطعی نیست. نمای چهاردهم از بیست است که با رنگ و حرکت و چهرهٔ دیگری برمی‌گردد.
تصویر: gpt-image-1 از ۱ آبان؛ نسخهٔ اولِ Nano Banana هم تاریخ دارد
OpenAI جمعه ۱ آبان ۱۴۰۵ gpt-image-1 را از API برمی‌دارد و gpt-image-2.5-sunburst یا gpt-image-2.5-flare را جایگزین معرفی کرده؛ gpt-image-1-mini و gpt-image-1.5 و chatgpt-image-latest هم ۱۰ آذر می‌روند (صفحهٔ بازنشستگیِ OpenAI). هزینهٔ خروجیِ تصویر در هر دو جایگزین ۳۰ دلار برای هر یک میلیون توکن است و با Batch پانزده دلار؛ ماشین‌حسابِ خودِ OpenAI هنوز مصرفِ توکنِ این دو را تخمین نمی‌زند (صفحهٔ مدلِ flare). در گوگل هم gemini-2.5-flash-image، همان مدلِ اولِ Nano Banana، برای ۲۴ اسفند ۱۴۰۵ فهرست شده (صفحهٔ بازنشستگیِ Gemini API).
برداشت من: فیلمِ تبریکِ کریسمسِ شیرین عسل را با چهار ابزار ساختم: ChatGPT برای داستان، Nano Banana برای فریم‌ها، Kling برای هر سکانس، CapCut برای تدوین. فیلمِ مناسبتی همان بریفی است که سالِ بعد برمی‌گردد، و تا آن موقع مدلِ پشتِ همان اسم شاید عوض شده باشد. چیزی که از تعویضِ مدل جان سالم به در می‌برد پرامپت نیست، برگهٔ مرجع است: فریم‌های تأییدشده، رنگ‌ها، زاویهٔ محصول. این‌ها را در پوشهٔ خودت نگه دار، نه در تاریخچهٔ ابزار. و چون قیمتِ جدید توکنی است، بیست فریمِ واقعی بگیر و تقسیم کن؛ قیمتِ هر تصویرِ تو همین است، نه عددِ جدولِ قیمت. اگر سرویسِ واسطه هم قیمتش را بالا برد، دلیلش همین‌جاست.
صدا: پیش‌نمایش‌های TTS گوگل ۲۶ آبان، tts-1 اوپن‌ای‌آی ۱۶ دی
گوگل gemini-2.5-flash-preview-tts و gemini-2.5-pro-preview-tts و gemini-3.1-flash-tts-preview را برای ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فهرست کرده و جایگزین gemini-3.8-flash-tts یا نسخهٔ Lite آن است (صفحهٔ بازنشستگیِ Gemini API)؛ جایگزین پایدار است و لهجه‌های محلی را در ۱۳۰ زبان پشتیبانی می‌کند (صفحهٔ مدل‌ها). OpenAI هم ۹ مهر اعلام کرد tts-1 و tts-1-hd و دو نسخهٔ gpt-4o-mini-tts روزِ ۱۶ دی ۱۴۰۵ از API بیرون می‌روند و جایگزینشان gpt-realtime-2.1-mini است (صفحهٔ بازنشستگیِ OpenAI، ۹ مهر).
برداشت من: صدا داراییِ برند است. اگر صدای گویندهٔ ویدیوهای آموزشی یا تیزرهای اینستاگرامت با یکی از این مدل‌ها ساخته شده، آن صدا با شناسهٔ مدل تمام می‌شود و مدلِ جدید با همان تنظیمات همان صدا را نمی‌دهد. سه جملهٔ پرتکرارت را همین حالا با جایگزین بساز و بگذار مدیرِ برند با گوش انتخاب کند، قبل از این‌که نسخهٔ قدیمی دیگر نباشد.
امروز چه می‌کنم
یک پیام به هرکسی که تولیدِ هوش مصنوعی‌ات را انجام می‌دهد بفرست، آژانس یا ربات یا همکارِ داخلی: «پشتِ کارِ ما کدام مدل است و برای ۳۰ مهر، ۱ آبان و ۲۶ آبان چه برنامه‌ای دارید؟» بعد دو فریمِ تأییدشده، یک نما و یک جملهٔ صوتی را با جایگزین‌ها دوباره بساز و قدیم و جدید را کنارِ هم برای تأیید بگذار. اگر کسی جوابِ آن سؤال را نداشت، یافتهٔ اصلی همین است. این‌جا نوشته‌ام این خطِ تولید را چطور می‌چینم.
منابع
- گوگل — بازنشستگیِ مدل‌های Gemini API: زودترین تاریخِ خاموشیِ پیش‌نمایش‌های Veo 3.1 پنج‌شنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵؛ TTSهای پیش‌نمایش ۲۶ آبان؛ gemini-2.5-flash-image ۲۴ اسفند ۱۴۰۵ (بررسی ۲۱ مهر ۱۴۰۵) — ai.google.dev
- گوگل — مدل‌های Gemini API: gemini-omni-1.1-flash (پیش‌نمایش)، gemini-3.8-flash-tts (پایدار، ۱۳۰ زبان) (بررسی ۲۱ مهر ۱۴۰۵) — ai.google.dev
- OpenAI — بازنشستگیِ مدل‌ها: gpt-image-1 در ۱ آبان ۱۴۰۵ (اعلام ۲ اردیبهشت)؛ gpt-image-1-mini و 1.5 در ۱۰ آذر (اعلام ۱۲ خرداد)؛ مدل‌های TTS در ۱۶ دی (اعلام ۹ مهر ۱۴۰۵) — developers.openai.com
- OpenAI — صفحهٔ مدلِ gpt-image-2.5-flare: خروجیِ تصویر ۳۰ دلار برای یک میلیون توکن، Batch پانزده دلار — developers.openai.com